Vereniging Zonder Winstoogmerk (vzw)

Een vereniging zonder winstoogmerk (vzw) is een organisatievorm waarbij mensen samenwerken rond een belangeloos doel. Dat doel kan sociaal, cultureel, sportief, mensgericht of maatschappelijk zijn.

Een vzw mag activiteiten organiseren en inkomsten genereren, zolang deze activiteiten in functie staan van dat doel. Wat niet mag, is winst uitkeren aan leden, bestuurders of oprichters.

Een vzw heeft een eigen rechtspersoonlijkheid. Dat betekent dat de organisatie juridisch losstaat van de personen die ze oprichten of besturen. Contracten, schulden en verplichtingen horen in principe bij de vzw, niet bij jou persoonlijk. 

Let op: bestuurders (zoals een voorzitter) zijn meestal niet persoonlijk aansprakelijk, maar kunnen dat in uitzonderlijke gevallen wel worden, bijvoorbeeld bij ernstig wanbeheer, fraude, herhaalde nalatigheid of duidelijke overtreding van de wet.

Wanneer kiezen voor een vzw als rechtsvorm?

Een vzw is een goede keuze wanneer je samen met anderen een initiatief wil opbouwen dat vertrekt vanuit een maatschappelijk of belangeloos doel. Het gaat vaak om projecten die willen groeien, zichtbaar zijn en samenwerken met externe partners.

Concreet is een vzw geschikt wanneer je:

• met meerdere mensen een project wil uitbouwen

• een sociaal, cultureel of mensgericht doel nastreeft

• subsidies, sponsoring of samenwerkingen wil aangaan

• professioneel en duurzaam wil werken, ook op langere termijn

Voor kleine, tijdelijke of puur commerciële initiatieven is een vzw meestal niet de juiste rechtsvorm. In die gevallen bestaan er vaak eenvoudigere of meer geschikte alternatieven.

Wat heb je nodig om een vzw te kunnen oprichten?

De drempel om een vzw op te richten ligt in België relatief laag. Met een helder doel, een paar betrokken mensen en duidelijke afspraken kan je al aan de slag. Je hoeft geen notaris in te schakelen: een vzw kan opgericht worden via een "onderhandse akte".

Concreet:

• je hebt minstens twee oprichters nodig

• er is geen minimumkapitaal vereist

• je hebt een duidelijk omschreven belangeloos doel

• je stelt statuten op waarin de werking wordt vastgelegd

• je kiest een maatschappelijke zetel (adres)

Een bankrekening op naam van de vzw kan je pas openen na de oprichting, wanneer de vzw een ondernemingsnummer heeft. Daardoor worden oprichtingskosten in de praktijk vaak privé voorgeschoten door een oprichter of bestuurder.
Na de oprichting is het wel sterk aangeraden om zo snel mogelijk een aparte bankrekening op naam van de vzw te openen, om privé- en vzw-uitgaven duidelijk gescheiden te houden en administratieve verwarring te vermijden.

Let op: geen minimumkapitaal betekent niet dat oprichten volledig gratis is. Hou rekening met eventuele kosten voor o.a. de publicatie in het Belgisch Staatsblad. (Begin 2025 lag deze kost rond €280 incl. btw). 

Bekijk zeker ook: